برنامه ریزی گردشگری نیازمند درک تعامل میان عرضه و تقاضا و تأثیر و تأثر هریک در ارتباط با دیگری است؛ از این رو، برنامهریزی مقصد گردشگری از عوامل مهم برنامه ریزی توسعه است. در سیستم گردشگری تنها تقاضا و افزایش تقاضا اهمیت ندارد، بلکه به عنوان عرضه کنندة مدیریت مقصد به هماهنگکردن و همیاری عناصر گردشگری نیاز است. در این بین، تحلیل شبکه از جمله به روزترین و کارآمدترین تحلیلهاست که از طریق پیوند کانون های کوچک، قدرت آن ها را در برابر مراکز برتر افزایش میدهد. با توجه به ضعف قدرت جاذبه و پراکندگی بسیاری از مقاصد گردشگری، ساماندهی آن ها در قالب شبکه به همافزایی توان این مقاصد کمک میکند؛ از این رو، تحلیل شبکهای و کاربردهای آن در توسعة گردشگری منطقهای ضروری است. تاکنون جایگاه واقعی شهرستان کاشان با وجود جاذبهها و پتانسیلهای فرهنگی و گردشگری هنوز مشخص نشده و پراکندگی جاذبهها و نزدیکی به کلان شهرهایی چون تهران و اصفهان سبب شده است بیشتر گردشگران سفری یک روزه به این شهر داشته باشند. در این مطالعه با هدف افزایش قدرت رقابت این جاذبهها در چارچوب نظریة شبکه از روشتوصیفی-تحلیلیاستفاده، و داده های پژوهش با روشپیمایش میدانی گردآوری شده است. جامعة آماری را یک میلیون و 164 هزار و 124 گردشگر شهرستان کاشان در مدت یک سال گذشته تشکیل داده اند که با استفاده از مدل نمونه گیری کوکران، دادههای این مطالعه از نمونه ای به تعداد 483 جمع آوری شده است. دادههابا استفاده از نرم افزارهای SPSS, NODEXL, UCINET, GIS تحلیل، وتراکم، درجه، تقابل، انتقال پذیری و E-I محاسبه و گراف روابطجاذبه ها ترسیم شده است. نتایج نیز بیان می کند که میزان ارتباط جاذبهها ضعیف و کم است؛ به همین دلیل بیشتر گردشگران از جاذبه های شاخص منطقه بازدید می کنند. درنتیجه رسوب هزینه های گردشگران در منطقه کم، و برای توسعة منطقه ناکافی است؛ از این رو باید در مدیریت توسعة منطقه و گردشگری تلاش کرد تا با تقویت ارتباط بین جاذبههای منطقه، این شکاف کاهش یابد و با برقراری شبکة کامل و همپیوند زمینه برای استفادة بهینه از جاذبه های منطقه فراهم شود.

The importance of sustainability development for developing countries and their tourism is a major issue. This study presents a new approach and framework for spatial modelling of tourism products potentials (TPP) in their sustainability evaluation. The approach was developed based on the GIS multi-criteria decision analysis (MCDA) and its performance was evaluated for spatial TPP mapping in Tabriz city, Iran. To achieve this purpose, we recognized the main Components of Tourism Development indicators (CTDI) such as attractions, accommodation, services and infrastructures facilities to improving sustainable tourism, and determined their significance using the Geographic information systems (GIS). Furthermore, the uncertainty analyze was applied to diminish the inherent error in criteria weights. A GIS-based aggregation function was applied to discern the TPP map. Finally, the emphasis in this paper investigates the practical usage of GIS for the benefit of sustainable tourism development. In particular, it inquired the possible opportunities and challenges facing the adoption of GIS to assist sustainable tourism development. The purpose of this article is to map and explore existing and potential attractions, tourism services and facilities in Tabriz and to ensure that potential opportunities are available for all tourists to enjoy enjoyable experiences in order to reveal their diverse economic, social, political and cultural benefits. Build on the positive and negative aspects of their construction and present them with appropriate solutions for tourism development that lead to sustainable tourism development and infrastructure improvement.

هدف اصلی پژوهش انجام برندسازی شهری باتاکید بر صنعت گردشگری برای شهر خرم آباد است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث نحوه گردآوری اطلاعات از نوع پژوهش های توصیفی و پیمایشی می باشد. روش جمع آوری اطلاعات در پژوهش حاضر بر مبنای داده های کمی و کیفی بر پایه مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه خبره است. جامعه آماری پژوهش حاضر 30 نفر از خبرگان در شهر خرم آباد هستند که با-استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شده اند. پژوهش حاضر بر اساس سه مرحله صورت می پذیرد. مرحله اول تعیین هویت بارز شهر خرم آباد جهت برندسازی با-استفاده از تکنیک Fuzzy AHP، مرحله دوم انجام برندسازی با استفاده از مدل پنج-فازی و تحلیل SWOT، مرحله سوم معرفی هویت، عنوان و نشان برند شهر خرم آباد. نتایج پژوهش مشتمل بر ارائه هویت بارز شهر خرم آباد در قالب هویتی تاریخی و طبیعی است که مبنای اصلی برندسازی در پژوهش قرار گرفته است. به علاوه نتایج حاکی از آن است که جمع امتیاز وزنی عوامل خارجی موثر بر برندسازی بیش از مقدار 5/2 است که نشان از غلبه فرصت ها بر تهدیدها دارد. به علاوه نتایج پژوهش حاکی از آن است که جمع امتیاز وزنی عوامل داخلی بیش از مقدار 5/2 است که نشان از غلبه قوت ها بر ضعف ها دارد. نقاط قوت موثری شناسایی شده است که می تواند پشتیبان و حامی برندسازی در شهر خرم آباد باشد. به علاوه استراتژی های تهاجمی، رقابتی، محافظه کارانه و تدافعی متناسب با برند شهر تدوین شده است. در نهایت نیز عنوان و نشان برند شهر تدوین و ارائه گردیده است.

صنعت گردشگری با اشتغال زایی مستقیم و غیر مستقیم و در نتیجه، کسب درآمد برای مقصدهای گردشگری، نقش مهمی در اقتصاد منطقه دارد. برای دستیابی به این درآمد، ابتدا باید گردشگر جذب شود و به منظور برخورداری از منافع حاصل از گردشگری، اولویت گردشگران در انتخاب مقصدهای گردشگری بررسی شود. بنابراین با توجه به اینکه اغلب گردشگران در ایران به دلیل محدود شدن گردشگری خارجی، گردشگران داخلی هستند و بسیاری از سفرهای داخلی در ایران نیز دیدارهای مذهبی از مکان های مقدس نظیر مشهد و قم است؛ هدف از این تحقیق، شناسایی اولویت جاذبه های گردشگری در شهر مشهد با استفاده از تکنیک آنتروپی، VICORو SPSS است. این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز آن به روش میدانی جمع آوری شده است. نتایج به دست آمده نشان داد که در مجموع، بارگاه امام رضا(ع) اولویت اول جاذبه گردشگری را در میان گردشگران و مسئولان مورد مطالعه است و سایر جاذبه های گردشگری در اولویت های بعدی قرار گرفته اند. بنابراین شهر مشهد با جاذبه های جدید ایجاد شده برای توسعه گردشگری در این شهر تاکنون موفق نبوده است.

ارائه رهنمون های حفاظتی به منظور مقابله با تهدیدات فرا روی جاذبه های ژئوتوریستی، متکی بر آگاهی از چگونگی آسیب پذیری آنهاست. بر این اساس، این پژوهش با هدف تدوین مدل آسیب پذیری جاذبه های ژئوتوریستی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع بنیادی کاربردی و رویکرد آن کیفی است. راهبرد مورد استفاده در این پژوهش، استدلال منطقی به منظور تدوین مدل پیشنهادی پژوهش است که در تحلیل داد ه ها از آن استفاده شده است. به منظور پاسخ گویی به سوال پژوهش در خصوص چگونگی مدل آسیب پذیری جاذبه های ژئوتوریستی، اسناد، نظریه ها و متون مرتبط با موضوع به صورت کیفی تحلیل شد. برای اعتباریابی مدل پژوهش نیز از نظرات خبرگان استفاده شد. مطابق با مدل پیشنهادی پژوهش، اهمیت جاذبه های ژئوتوریستی به واسطه ی ارز ش های ذاتی و ابزاری نمایان می شود. در این میان یکپارچگی جاذبه های ژئوتوریستی، خود عاملی موثر بر نسبت دادن ارزش های ذاتی و ابزاری به جاذبه هاست؛ چنانچه یکپارچگی جاذبه های ژئوتوریستی به واسطه ی تهدیدات طبیعی و انسانی تضعیف شود، متقابلا به افول ارزش ها منجر می شود. افول ارز ش ها، تقلیل اهمیت جاذبه ها را رقم می زند و در پی کاهش اهمیت جاذبه های ژئوتوریستی، زمینه ی آسیب پذیری آنها فراهم می شود. در این راستا مطابق با نتایج آزمون تی تک نمونه ای، بر اساس سطح خطای 0/05 و سطح معناداری 0/000، میزان t به دست آمده برای همه سوالات بیش از 1/96 شد؛ از این رو، فرضیه ی مطلوبیت مناسب مدل پژوهش نیز از نظر خبرگان تایید شد. به طور کلی، یافته های این پژوهش به ارتقای دانش نظری در حوزه ی حفاظت از جاذبه های ژئوتوریستی در برابر تهدیدات طبیعی و انسانی منجر می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در دهه های اخیر گردشگری شهری منجر به تحولات فضایی متنوعی در شهر مقدس مشهد شده است. تمرکز بیش از اندازه در بهره برداری از پتانسیل های گردشگری مذهبی در این شهر علاوه بر تشدید ازدحام فعالیتی پیرامون حرم مطهر رضوی منجر به عدم توجه بهینه به پتانسیل های نهفته در سایر گونه های گردشگری شده است. در این پژوهش تلاش می شود تا با رویکردی توصیفی، اثرات فضایی جاذبه های گردشگری شهری بر توزیع فضایی خدمات گردشگری مشهد مورد مطالعه قرار گیرد. به همین منظور از داده های فضایی پایگاه اطلاعات شهری مشهد استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از تاثیر فضایی معنادار حرم مطهر رضوی بر توزیع فضایی خدمات گردشگری مورد مطالعه در این پژوهش است. همچنین در مقایسه با حرم رضوی، سایر جاذبه های گردشگری اثرات متفاوتی بر توزیع فضایی خدمات گردشگری شهری مشهد داشته اند.

دلبستگی و علاقه انسان به جاذبه های طبیعی در حاشیه ی شهرها ریشه در نیازهای زیستی، روانی و اجتماعی او دارد. دریاچه ی شورابیل واقع در شهر اردبیل با پتانسیل بالای اکوتوریسم است که از جاذبه های گردشگری در استان و منطقه محسوب می شود. هدف این پژوهش برآورد ارزش گردشگری جاذبه ی شورابیل اردبیل با استفاده از روش ارزش گذاری مشروط است که تعیین میانگین تمایل به پرداخت بازدیدکنندگان و عوامل مؤثر در تمایل به پرداخت آنها با بهره گیری از پرسشنامه انتخاب دوگانه انجام گرفت. برای اندازه گیری میزان تمایل به پرداخت از مدل رگرسیونی لاجیت استفاده شده است که بر اساس روش حداکثرنمایی، پارامترهای مدل برآورد شده است. بدین منظور داده های مورد نیاز با مطالعات میدانی و تکمیل 232 پرسشنامه با روش تصادفی ساده در جاذبه مذکور در خرداد و تیر ماه 1393 جمع آوری گردیدند. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماریSPSS و Shazam و نرم افزار ریاضی Maple استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد 68 درصد بازدیدکنندگان حاضر به پرداخت مبلغی برای بازدید تفرجگاه شورابیل هستند. متغیرهای میزان تحصیلات، جنسیت، رضایت بازدیدکنندگان، مبلغ پیشنهادی، بعد خانوار و میزان درآمد عوامل مؤثر در تمایل به پرداخت هستند، در حالی که متغیر سن معنی دار نبود. میانگین تمایل به پرداخت در بین بازدیدکنندگان 12000ریال و ارزش تفریحی این جاذبه 72/18میلیارد ریال برآورد گردید. نتایج نشان می دهد تفرجگاه های طبیعی در شهرها برای مردم دارای اهمیت و ارزش قابل توجهی هستند که این ارزش برای سیاست گذاران و تصمیم گیرندگان توجیهی فراهم می کند تا برای توسعه ی گردشگری پایدار و بالا بردن رفاه گردشگران و همچنین برای حفاظت اکوسیستم این گونه جاذبه های طبیعی مدیریت کارآمدتری در راستای توسعه گردشگری پایدار داشته باشند.

بوم گردی به قصد بازدید از خاستگاه ها و زیستگاه های طبیعی و با هدف حفاظت از میراث فرهنگی به مثابه گزینه سودمند اقتصادی تلقی می شود. این گونه ازگردشگری نیز در برگیرنده آثار زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی می باشد. ترویج فرهنگ محیط زیست و تسهیل در اعمال تمهیدات مربوط به آن، درآمدزایی، ایجاد فرصت های شغلی و ارتقای ارزش های معنوی و فرهنگی جامعه میزبان از جمله ره آوردهای مثبت این نوع گردشگری تلقی می شود. استان گلستان با در نظر گرفتن وی‍‍‍ژگی های طبیعی مانند بر پارک های ملی و مناطق حفاظت شده بی نظیر، زیستگاه ها، آبشارها و تالاب های دیدنی و به موازات آن احراز نمودهای فرهنگی ارزشمند از جمله مراکز عمده بوم گردی در ایران می باشد. این مقاله سعی دارد ضمن معرفی جاذبه های مهم بوم گردی دراین استان به ارایه مدلی برای تحقق بوم گردی پایدار دست یازد، چرا که هرگونه تلاش در این خصوص به ارتقا وضعیت اقتصادی استان منجر می شود. تفویض کنترل تالاب های گمیشان، آلاگل، آجی گل با توجه به میزان شکنندگی و آسیب پذیری آنها به سازمان حفاظت از محیط زیست، مسیریابی مجدد جاده اصلی تهران- مشهد با توجه به خسران های زیست محیطی که گردشگران در این گنجینه ملی ایجاد نموده اند و مجهز نمودن جاذبه های طبیعی استان به وی‍ژه پارک جهان نما به امکانات و تاسیسات گردشگری از جمله پیشنهادات این مقاله است.

رشد روزافزون و شتابندة گردشگری موجب شده است بسیاری از صاحب نظران قرن 20 را «قرن گردشگری» بنامند. این صنعت بر حوزه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مانند مبادلات خارجی، درآمدها، اشتغال، قیمت ها، توزیع درآمدها، مهاجرت، تقسیم کار، آداب و رسوم و هنرها مؤثر است. هدف پژوهش حاضر، تبیین وضعیت زیرساخت های گردشگری در منطقة اورامانات استان کرمانشاه است. پس از گرد آوری داده ها، منطقة اورامانات و دیگر شهرستان های استان کرمانشاه ازلحاظ 15 معیار با استفاده از روش آنتروپی وزن دهی شدند و از مدل هایSAR، WASPAS و روش ترکیبی (ادغام نتایج مدل هایSAR، WASPAS) برای رتبه بندی و بررسی وضعیت برخورداری منطقة اورامانات و دیگر شهرستان های استان کرمانشاه استفاده شد. نتایج نشان می دهد شهرستان قصر شیرین با ضریب 6105/0 در رتبة اول و نیمه برخوردار، پاوه با ضریب 4556/0، سنقر با 3831/0، گیلان غرب با 3728/0 و اسلام آباد غرب با 3517/0 در رتبة دوم تا پنجم و نیمه برخوردار و هرسین با ضریب 3218/0، کنگاور با 3107/0، جوانرود با 2978/0، دالاهو با 2953/0، کرمانشاه با 2829/0، صحنه با 2763/0، روانسر با 2589/0 و درنهایت دو شهرستان ثلاث باباجانی و سرپل ذهاب با 3251/0 و 3114/0 در رتبة ششم تا چهاردهم و محروم قرار دارند. فضای توسعة غالب بر شهرستان ها در روش ترکیبی، محروم است (29/64درصد) و 9 شهرستان در سطح محروم قرار دارند. نوآوری این پژوهش نسبت به سایر پژوهش ها، استفاده از مدل های جدید (SAR، WASPAS) و روش ترکیبی برای ادغام نتایج دو مدل (SAR، WASPAS) است.